Eglwys hanesyddol Llanfabon yng Nghaerffili wedi'i hadfer gan gyflenwr Parc Ynni Twyn Hywel
<2 minute read
Mae eglwys hanesyddol ym Mwrdeistref Sirol Caerffili wedi elwa o waith adfer a gyflawnwyd drwy ein rhaglen gwerth cymdeithasol, gan gefnogi cymunedau lleol ger Parc Ynni Twyn Hywel.
Mae rhan o wal ffin garreg Eglwys Sant Mabon, Llanfabon, wedi’i hailadeiladu’n ofalus gan y contractwr arbenigol Terra Firma (Wales) Ltd, gan helpu i gadw safle treftadaeth leol bwysig sydd ag arwyddocâd hanesyddol a chymunedol dwfn.
Ariannwyd yr adferiad drwy ein Safon Gwerth Cymdeithasol, sy’n ei gwneud yn ofynnol i gyflenwyr sy’n gweithio ar ein prosiectau ailfuddsoddi 2% o werth y contract mewn cymunedau lleol, gan greu buddion ystyrlon ochr yn ochr â datblygu ynni adnewyddadwy.
Wedi’i lleoli o fewn cymuned ehangach Nelson, mae Eglwys Sant Mabon yn dirnod lleol adnabyddus ac yn rhan bwysig o dreftadaeth ddiwylliannol yr ardal. Mae’r eglwys wedi bod yn safle addoliad Cristnogol ers y 5ed ganrif ac mae’n cynnwys cofeb i’r rhai a gollodd eu bywydau yn nhrychineb Pwll Glo Albion ym 1894.
Mae’r wal ffin wedi’i hadfer yn helpu i amddiffyn a gwella safle sy’n parhau i chwarae rhan ganolog ym mywyd y gymuned wrth groesawu ymwelwyr o bob cwr o’r DU a thu hwnt.
“Ar ran yr Eglwys sy’n addoli yma yn Eglwys Sant Mabon, hoffwn ddiolch i Bute Energy a Terra Firma am eu haelioni a’u sgiliau wrth atgyweirio’r wal ffin garreg. Mae Eglwys Sant Mabon wedi bod yn safle addoli Cristnogol ers y 5ed Ganrif ac rydym yn falch bod yr eglwys hardd hon yn parhau i fod yn lle addoli rheolaidd heddiw.
“Mae’n parhau i fod yn dirnod gwirioneddol yn Llanfabon a Nelson, gyda chynifer yn y gymuned â chysylltiadau personol â’r Eglwys. Mae hefyd yn derbyn ymwelwyr yn rheolaidd o bob cwr o’r byd sydd â chysylltiadau teuluol hanesyddol.”
Father Gareth Coombes of St Mabon’s Church
Cymorth contractwyr lleol
Penodwyd Terra Firma (Wales) Ltd ym mis Ebrill 2025 i ymgymryd â gwaith ymchwilio tir cynnar sy’n gysylltiedig â Pharc Ynni Twyn Hywel – a gafodd ganiatâd cynllunio gan Lywodraeth Cymru yn ôl yn 2024 ac sydd bellach wedi symud i’r cam adeiladu o haf 2026 ymlaen.
Dywedodd Mathew Lake, Cyfarwyddwr Terra Firma (Wales) Ltd:
“Roeddem wrth ein bodd yn cymryd rhan yn adfer y wal yn Eglwys Sant Mabon. Fel busnes lleol, mae’n arbennig o werth chweil bod yn rhan o helpu i gadw rhan bwysig o dreftadaeth ein hardal a chefnogi prosiectau sy’n elwa’r gymuned ehangach.
“Rydym yn falch o fod wedi gweithio ochr yn ochr â Bute Energy, yr eglwys a’r gymuned leol i helpu i sicrhau y gellir mwynhau’r tirnod hanesyddol hwn am flynyddoedd lawer i ddod.”
Croesawodd y Cynghorydd Brenda Miles, Cynghorydd Sir, Ward Nelson, Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, y gwaith, gan ddweud:
“Mae’n wych gweld Terra Firma (Wales) a Bute Energy yn gwneud gwahaniaeth yn ein cymuned. Mae Eglwys Sant Mabon yn dirnod i gymunedau Llanfabon a Nelson. Mae’n rhan o’n treftadaeth, ein diwylliant a’n hunaniaeth leol. Wedi’i ailadeiladu ym 1846, mae’r adeilad rhestredig presennol yn 180 mlwydd oed eleni.
“Mae cadwraeth y safle hanesyddol hwn yn bwysig i’r gymuned gyfan, ac mae’r seiri maen yn Terra Firma wedi gwneud gwaith rhagorol o adfer.”
Beth yw Parc Ynni Twyn Hywel?
Mae Parc Ynni Twyn Hywel yn un o nifer o brosiectau ynni adnewyddadwy rydym yn eu datblygu ledled Cymru i helpu i ddiwallu galw cynyddol y genedl am ynni glân, diogel a fforddiadwy.
Gallai ein portffolio ehangach gynhyrchu mwy na 2.2GW o drydan glân erbyn 2030, digon i bweru’r hyn sy’n cyfateb i fwy na 2.25 miliwn o gartrefi.
Unwaith y bydd ar waith, disgwylir i Barc Ynni Twyn Hywel, sydd â 14 tyrbin, gynhyrchu digon o drydan adnewyddadwy i bweru’r hyn sy’n cyfateb i tua 81,000 o gartrefi bob blwyddyn.
Mae’r gwaith adeiladu wedi dechrau ar y safle yng Nghomin Eglwysilan – dysgwch fwy ar dudalen y parc ynni.
Dysgu mwy
Cael y newyddion diweddaraf i gyd